Քաղաքագետ․ Գոյություն ունի երկու պետություն, որոնք շահագրգռված են Հայաստանում իրավիճակի ապակայունացմամբ

Արմինֆո.Գոյություն ունի, առնվազն, երկու պետություն, որոնք շահագրգռված են Հայաստանում իրավիճակի ապակայունացմամբ, բայց բացահայտ չեն դրսևորում նման մտադրություններ։ Երևանում կայացած մամլո ասուլիսում այդ մասին հայտարարել է հայ քաղաքագետ, Genesis Armenia վերլուծական կենտրոնի հիմնադիր և տնօրեն Աբրահամ Գասպարյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե արդյոք Սյունիքը կարող է դառնալ մի կետ, որտեղ գլոբալ խաղացողներին ավելի ձեռնտու կլինի պահպանել անկայունությունը, քան վերջնականապես կարգավորել իրավիճակը։

Նրա խոսքով՝ այդ երկրներից մեկը Թուրքիան է։ Փորձագետը կարծում է, որ Հայաստանի համար դաս պետք է լինեին Սիրիայի իրադարձությունները ։ Քաղաքագետի կարծիքով, Հայաստանի իշխանությունները սխալմամբ կարծում են, թե Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը ինքնաբերաբար կհանգեցնի նոր հնարավորությունների կամ սահմանների բացման: Քանի որ, ինչպես պարզաբանել է Գասպարյանը, նման մոտեցումը հաշվի չի առնում Անկարայի տարածաշրջանային հավակնությունների մասշտաբները։ Այդ առնչությամբ նա խորհուրդ է տվել անդրադառնալ Ահմեթ Դավութօղլուի 2013 թվականի "Ռազմավարական խորություն" աշխարհաքաղաքական դոկտրինին, նշելով, որ դրանում առանցքային ուղղությունների շարքում առանձնանում են Բալկաններն ու Սյունիքը։ "Եվ այս իմաստով պետք է հաշվի առնել, որ Թուրքիան տարածաշրջանային տրամաչափի խաղացող է, ուստի նրա հետ պետք է չափազանց զգույշ փոխգործակցել։ Դա հասկանում են անգամ Միացյալ Նահանգները", - ուշադրություն է հրավիրել քաղաքագետը։

Փորձագետի կարծիքով՝ ԱՄՆ-ը տարածաշրջանում գործում է առավելապես միջնորդների միջոցով, քանի որ այստեղ ուղղակի ռազմավարական շահեր չունի: Եվ նման միջնորդ ԱՄՆ-ի համար, նրա խոսքով, Թուրքիան է։ Երկրորդ երկիրը, որը շահագրգռված է իրավիճակի ապակայունացմամբ, ըստ փորձագետի, Իրանն է։ Սակայն, ինչպես պարզաբանել է փորձագետը, Թեհրանը կարող է դրանում շահագրգռված լինել միայն մեկ դեպքում, եթե իրականացվի Թրամփի երթուղին (TRIPP):

Իր հերթին՝ Հայաստանի նախկին արտգործնախարար, Դիվանագետների համահայկական խորհրդի անդամ Արա Այվազյանն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ աշխարհն այսօր, ըստ էության, գտնվում է նոր աշխարհակարգի ձևավորման փուլում: Նրա խոսքով ՝ ներկայումս պայքար է գնում նոր ստատուս քվոյի համար, որը պետք է ձևավորվի միջազգային տրանսֆորմացիաների պայմաններում։ Հենց այդ պատճառով, ինչպես կարծում է փորձագետը, լիարժեք խաղաղության մասին խոսելը դեռ վաղաժամ է, քանի որ միջազգային հարաբերությունների գոյություն ունեցող համակարգը կործանման վիճակում է: Եվ տարածաշրջանը, նրա գնահատմամբ, թևակոխել է "ապակոնսերվացման" փուլ, որտեղ Սյունիքն առանցքային նշանակություն է ձեռք բերում։ "Մենք ականատես ենք գլոբալ դիմակայության, որը վարվում է ոչ միայն ռազմական միջոցներով ։ Ռուսաստանին փորձում են մեկուսացնել, Իրանը բախվում է համանման խնդրի։ Հենց այս համատեքստում  Հայաստանն ու Սյունիքը հատուկ նշանակություն են ստանում տարբեր պետությունների համար", - պարզաբանել է փորձագետը։

Նրա կարծիքով՝ մի շարք պետություններ, չկարողանալով իրագործել իրենց նպատակները Հարավային Կովկասում, կարող են շահագրգռված լինել անկայունության պահպանմամբ կամ, նույնիսկ, ուժեղացմամբ՝ որպես սեփական նպատակներին հասնելու գործիք: Այս պայմաններում, ըստ Այվազյանի, Հայաստանի համար առավել նպատակահարմար կլինի Ռուսաստանի և Իրանի հետ եռակողմ ռազմաքաղաքական համագործակցության զարգացումը, ինչպես նաև "Հյուսիս-Հարավ" միջազգային տրանսպորտային միջանցքի (ՄՏՄ) իրականացումը: Նրա համոզմամբ ՝ այդ երթուղին ռազմավարական նշանակություն ունի Հայաստանի համար և կարող է դառնալ արտաքին ճնշման չեզոքացման կարևոր գործիք: