Այաթոլլահ Խամենեիի որդին՝ Մոջթաբան, կղեկավարի Իրանը

Արմինֆո. Սկզբում իրանական անկախ «Իրան Ինթերնեշնլ» հրատարակությունը, ապա՝ «Նյու Յորք Թայմս»-ը, աղբյուրներին հղում անելով, հաղորդել են, որ Հանրապետության Գերագույն առաջնորդի պաշտոնի համար գլխավոր հավակնորդը Մոջթաբա Խամենեին է՝ այաթոլլա Ալի Խամենեիի որդին, որը սպանվել է պատերազմի առաջին օրը։ Սա առաջին դեպքը չէ, որ նա համարվում է հորը հաջորդող։

Ըստ «Նյու Յորք Թայմս»-ի՝ Փորձագետների խորհուրդը՝ Իրանի նոր Գերագույն առաջնորդի ընտրության համար պատասխանատու մարմինը, պատրաստ էր իր որոշումը հրապարակել չորեքշաբթի առավոտյան, սակայն հետաձգել է հայտարարությունը այն մտավախությունների պատճառով, որ դա կարող է Խամենեի կրտսերին դարձնել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածների նոր թիրախ։

Մոջթաբա Խամենեին 2000-ականներին համարվում էր հոր հնարավոր հաջորդ։ Այդ ժամանակ լրատվամիջոցները նրան անվանում էին Գերագույն առաջնորդին ամենամոտ մարդկանցից մեկը։

Այաթոլլա Ալի Խամենեիի երկրորդ որդին՝ Մոջթաբա Խամենեին, ծնվել է 1969 թվականին Մաշհադում։ 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո ամբողջ ընտանիքը տեղափոխվել է Թեհրան, որտեղ Ալի Խամենեին նշանակվել է պաշտպանության փոխնախարար։

1987 թվականին Մոջթաբա Խամենեին ավարտեց միջնակարգ դպրոցը։ Դրան հաջորդեց զինվորական ծառայությունը, որը համընկավ Իրաքի հետ պատերազմի վերջին երկու տարիների հետ։ Հենց այս ժամանակահատվածում է, որ Մոջթաբա Խամենեին մտերմացել Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ, ըստ իրանական ընդդիմադիր «Իրան Ինտերնեյշնլ» հրատարակության։

1989 թվականին, Իսլամական հեղափոխության առաջնորդ այաթոլլա Ռուհոլլա Խոմեյնիի մահից հետո, Ալի Խամենեին նշանակվեց Իրանի գերագույն առաջնորդ։ Միևնույն ժամանակ, Մոջթաբան ստացավ կրոնական կրթություն, իսկ 1999 թվականին նա մեկնեց Ղոմ՝ շիա մուսուլմանական աստվածաբանության հիմնական կենտրոններից մեկը՝ հետագա ուսումնառության համար։

Ղոմում Մոջթաբան ուսանեց պահպանողական և ծայրահեղ պահպանողական հոգևորականների մոտ։ Գերագույն առաջնորդի որդին հետագայում սկսեց դասավանդել այնտեղ, բայց երբեք չստացավ այաթոլլա կրոնական կոչումը։

2000-ականներին Մոջթաբան ամուսնացել է Ղոլամ Ալի Հադդադ Ադելի դստեր հետ, ով 2004-2008 թվականներին եղել է Իրանի խորհրդարանի խոսնակ։ WikiLeaks-ի գրառումները ցույց են տալիս, որ զույգի առաջնեկը, որդին, ծնվել է 2007 թվականին։ Սակայն, Իրանի իշխանությունների տվյալներով՝ Մոջթաբայի կինն ու որդին զոհվել են պատերազմի առաջին օրը՝ փետրվարի 28-ին՝ իր ծնողների հետ միասին։ Մոջթաբան ինքը կենդանի է. հարվածների օրը նա Թեհրանում չի եղել, հաղորդում է Reuters-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին։

Մոջթաբա Խամենեիին մոտ կանգնած քաղաքական գործիչ Աբդոլռեզա Դավարին բազմիցս հայտարարել է, որ եթե այաթոլլահի որդին ընտրվի հոգևոր առաջնորդի պաշտոնի իրավահաջորդ, նա կարող է դառնալ Սաուդյան Արաբիայի արքայազն Մուհամմեդ բին Սալմանի նման կերպար։

«Նա չափազանց առաջադեմ է և կմերժի կոշտ գծի կողմնակիցներին», - պատերազմի սկսվելուց կարճ ժամանակ առաջ NYT-ին ասել է Դավարին։

Վերլուծաբանները, սակայն, կարծում են, որ Խամենեիի ընտրությունը, ընդհակառակը, կնշանակի պահպանողական քաղաքականության շարունակություն։

«Նա վաղուց էր համարվում իրավահաջորդ, բայց վերջին երկու տարիների ընթացքում անհետացել է տեսադաշտից», - NYT-ին ասել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի Վալի Նասրը։ «Եթե նա ընտրվի, դա կնշանակի, որ այժմ իշխում է ԻՀՊԿ-ի շատ ավելի կոշտ թևը»։

«Մոջթաբան այս պահին ամենախելացի ընտրությունն է, քանի որ նա լավատեղյակ է անվտանգության ուժերի և զինվորականների աշխատանքը կառավարելուն և համակարգելուն», - NYT-ին ասել է Թեհրանում բնակվող վերլուծաբան Մեհդի Ռահմատին։ (BBC)