Արցախի պետնախարար․ Հազարավոր արցախցի ընտանիքներ ծայրահեղ ծանր վիճակում են հայտնվել՝ Հայաստանի կառավարության աջակցության ծրագրերի դադարեցման պատճառով

Արմինֆո. Հազարավոր արցախցի ընտանիքներ այսօր գտնվում են ծայրահեղ ծանր վիճակում՝ առանց կայուն եկամտի, առանց սոցիալական պաշտպանվածության և առանց վստահության իրենց ապագայի նկատմամբ՝ Հայաստանի կառավարության կողմից աջակցության ծրագրերի դադարեցման պատճառով: Այդ մասին Facebook-ի իր էջում ահազանգում է Արցախի պետնախարար Նժդեհ Իսկանդարյանը:

«Մարդկանց մեծ մասը աշխատում է բացառապես բնակվարձը վճարելու համար, իսկ սնունդը, բուժումը և նույնիսկ տարրական կենցաղային կարիքները հաճախ մնում են չլուծված։ Կից ներկայացված լուսանկարը վկայում է սոցիալական քաղաքականության լիակատար ձախողման մասին։ Սա ոչ միայն արժանապատիվ կյանքի նվազագույն պայմանների խախտման ակնհայտ օրինակ է, այլև աջակցության ծրագրերի դադարեցման ուղղակի հետևանք։

Ստեղծված ճգնաժամը արդյունք է այն քաղաքականության, որի շրջանակում որոշումները կայացվել են առանց ժողովրդի հետ հաշվի նստելու և առանց դրանց սոցիալական ու առողջական հետևանքների գնահատման։ Արդյունքում՝ մարդիկ կանգնած են ոչ միայն սոցիալական ծանր վիճակի, այլև առողջական լուրջ խնդիրների առաջ։

Մարդկանց սոցիալական վիճակը օրեցօր վատանում է, իսկ պետական քաղաքականության մեջ առկա անորոշությունն ու անգործությունը խորացնում են խնդիրները։

Անհապաղ անհրաժեշտ է վերանայել գործող մոտեցումները, վերականգնել կամ փոխարինել դադարեցված աջակցության ծրագրերը իրական, արդյունավետ մեխանիզմներով և ապահովել համակարգված, կայուն լուծումներ։ Այսպես շարունակվել չի կարող։ Սոցիալական անտարբերությունը չի կարող և չպետք է դառնա պետական քաղաքականություն», -  գրել է Արցախի պետնախարարը։

Իր հերթին՝ Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը Facebook-ի իր էջում հաղորդել է, որ հանդիպել է Աշտարակում ժամանակավորապես բնակություն հաստատած հայրենակիցների հետ։ «Խոսեցինք մեր դարդ ու ցավից, մեր կորստից, մեր խեղդվող լռությունից, բայց նաև մեր նպատակներից, մեր չհանձնվող ցանկություններից ու այն երազանքներից, որոնք մեզ բոլորիս անընդհատ տանում են Արցախ, մեր տուն։

Քննարկեցինք սոցիալական այն քաոսը, որի մեջ հայտնվել ենք բոլորս՝ անորոշություն, անպաշտպանություն, անարդարություն։ Մինչ վերադարձի հնարավորությունը ձևակերպեցինք խելամիտ և անհրաժեշտ լուծումներ, որպեսզի մեր հայրենակիցները կարողանան այսօր ապրել արժանապատիվ՝ նույնիսկ ժամանակավոր պայմաններում։

Բայց մի բան բոլորիս համար անսակարկելի էր․ այսօրվա կացությունը ժամանակավոր է։ Մեր ապագան, մեր վերադարձը, մեր կյանքը կառուցվում են Արցախում։

Հանդիպման արդյունքում կարևորվեց փոխադարձ կապի անհրաժեշտությունը և հստակեցվեց հետագա գործնական քայլերի շարունակականությունը», - գրել է Հակոբյանը։

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը "հակաահաբեկչական գործողության" պատրվակով լայնածավալ ագրեսիա նախաձեռնեց Արցախի նկատմամբ, որը հանգեցրեց ԼՂՀ լիակատար հայաթափմանը։ Դրան նախորդել էր չճանաչված հանրապետության գրեթե 10-ամսյա շրջափակում ։ 2020 թվականի աշնանը սկսված թշնամական ագրեսիայից հետո, որը 2023 թվականի սեպտեմբերին ավարտվեց Արցախի ամբողջական էթնիկ զտմամբ, ավելի քան 150 հազար արցախցիներ զրկվեցին հայրենիքից և դարձան փախստական։ Հավելենք, որ 2023 թվականի հոկտեմբերից Հայաստանում մեկնարկել էր ծրագիր, որի շրջանակներում Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված յուրաքանչյուր ընտանիքի բնակարանային ծախսերը հոգալու համար հատկացվում էր ամսական 40 հազար դրամ (մոտ 100 դոլար) մեկ անձի համար, ևս 10 հազար դրամ ՝ կոմունալ ծառայությունների համար ։ Ծրագիրն ընդգրկում էր բոլոր արցախցիներին ՝ անկախ տարիքից ։ Սակայն 2025 թվականի հուլիսից սոցիալական աջակցությունը դարձել է թիրախային ։ Արցախից բռնի տեղահանված հայրենակիցների բնակարաններով ապահովման Հայաստանի կառավարության ծրագիրը ևս ամբողջությամբ տապալվել է։ Չնայած արցախցիների իրավունքների պաշտպանության միության կազմակերպած հանրահավաքներին և կառավարության ներկայացուցիչների հետ բանակցություններին՝ արցախցիների ամենակարևոր հարցերը անտեսվել են, ինչի առնչությամբ այսօր նրանք ավելի բարդ իրավիճակում են հայտնվել: