Օկամպո. առաջիկա երեք ամիսներին պատմական հնարավորություն կհայտնվի օգնելու Բաքվում պահվող հայ բանտարկյալների ազատ արձակմանը

Արմինֆո.Առաջիկա երեք ամիսների ընթացքում պատմական հնարավորություն կհայտնվի օգնելու Բաքվում պահվող հայ բանտարկյալների ազատ արձակմանը և հասնելու Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքների միջազգային ճանաչմանը: Այդ մասին գրում է Միջազգային քրեական դատարանի նախկին գլխավոր դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն։

Նրա խոսքով՝ Խաղաղության նոբելյան մրցանակի հայտերի ընդունումն ավարտվում է 2026 թվականի հունվարի 31-ին։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, ով ցանկություն է հայտնել ստանալ Խաղաղության նոբելյան մրցանակ, կարող է դիտարկվել որպես 2026 թվականի մրցանակի հավակնորդներից մեկը, և հայերը կարող են պաշտպանել նրա թեկնածությունը: Ավելին, ավելի քան 45 հայեր ողջ աշխարհից կարող են առաջադրվել այդ մրցանակի համար։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, փաստորեն, արգելափակում է Դոնալդ Թրամփի ՝ Խաղաղության նոբելյան մրցանակ ստանալու հնարավոր ուղին՝ հրաժարվելով ազատ արձակել հայ բանտարկյալներին և ոտնահարելով Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքները: Ալիևի գործողությունները, ինչպես նշել է Օկամպոն, հակասում են այն քաղաքականությանը, որը վարում և աջակցում է Թրամփը: 2025թ. օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ը և Հայաստանը ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր, որով վերահաստատվել է Ամերիկայի հանձնառությունը ՝ պաշտպանելու Հայաստանն ադրբեջանական սպառնալիքներից: Թեև համաձայնագրում բանտարկյալների հարցն ուղղակիորեն չի հիշատակվել, Թրամփն Օվալաձև աշխատասենյակում վարչապետ Փաշինյանի ներկայությամբ հրապարակավ հայտարարել է "Բաքվում բանտարկված քրիստոնյաներին" ազատ արձակելու իր հանձնառության մասին: Նա հավելել է, որ եթե նախագահ Ալիեւին խնդրի ազատ արձակել նրանց, "Ալիեւը չի մերժի":

2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը Կոնգրեսին ուղղված նամակում հաստատել է, որ Թրամփի վարչակազմը պատրաստ է կոչ անել երկու կողմերին ՝ կայուն խաղաղության շրջանակներում էթնիկ հայերին վերադարձնել Լեռնային Ղարաբաղ: Միևնույն ժամանակ, Ալիևն՝ ինքը, հայտարարել է, որ Թրամփն "արժանի է այդ պարգևին" և կառաջադրի նրա թեկնածությունը: Սակայն, ինչպես կարծում է ՄՔԴ նախկին գլխավոր դատախազը, Նոբելյան կոմիտեն չի կարող անգամ քննարկել Թրամփի թեկնածությունը, քանի դեռ Ադրբեջանն ազատ չի արձակել հայ պատանդներին եւ չի ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքները, որը դարձել է Ադրբեջանի ցեղասպան քաղաքականության զոհը:

 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը ռազմական հարձակում էր սկսել Լեռնային Ղարաբաղի վրա՝ իրականացնելով ողջ հայ բնակչության էթնիկ զտում իրենց նախնիների հողերից։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՄԱԿ ցեղասպանության կանխարգելման հարցերով հատուկ խորհրդականը նախազգուշացրել էր Լեռնային Ղարաբաղի էթնիկ հայերի նկատմամբ ցեղասպանության վտանգի մասին։ ՄԱԿ Միջազգային դատարանն Ադրբեջանին կոչ էր արել ապահովել, որ "մնալ ցանկացող բոլոր անձինք զերծ լինեն ուժի կամ սպառնալիքների կիրառումից, որոնք կարող են ստիպել նրանց փախչել": ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարը հայտարարել է, որ "Ադրբեջանում կամայականորեն ձերբակալված բոլոր անձինք, ներառյալ էթնիկ հայերը, պետք է անհապաղ ազատ արձակվեն":

"Ճշմարտությունը բացահայտելու մեր համատեղ ջանքերը փոխեցին պատմության ընթացքը: արեւմտյան առաջնորդների մեծ մասը հրաժարվել էր մասնակցել COP-29 գագաթնաժողովին Բաքվում է, իսկ Ալիևն իր բացման խոսքում հրապարակավ բողոք էր հայտնել մեր արշավի դեմ: Այժմ մենք պետք է նորից գործենք և համախմբենք ողջ աշխարհի հայերին։ Ես առաջարկում եմ հանուն խաղաղության, ճշմարտության և արդարության նոր գլոբալ արշավ սկսել ՝ կենտրոնանալով մեկ հստակ ուղերձի վրա: Եթե Ալիևն իսկապես ցանկանում է աջակցել Թրամփի Խաղաղության նոբելյան մրցանակին, ապա նա պետք է ազատ արձակի Բաքվում պահվող բոլոր հայ կալանավորներին, խաղաղության համաձայնագիր ստորագրի Հայաստանի հետ և դուրս բերի իր զորքերը Հայաստանի տարածքից, ընդունի Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքների միջազգային պաշտպանությունը: Դուք կարող եք աջակցել կամ դեմ լինել Թրամփի թեկնածությանը, բայց այս արշավն անխուսափելիորեն կբացահայտի Ալիևի իրական նպատակները: Միայն Ալիեւը կարող է Նոբելյան կոմիտեի համար հնարավորություն ստեղծել ճանաչելու Թրամփի դերը բազմադարյա հակամարտության դադարեցման գործում: Միացեք արշավին: Եկեք միավորվենք ՝ օգտագործելով հետևյալ երեք հեշթեգերը. #ԽաղաղությանՆոբելյանՄրցանակ # ԱզատենքՀայՊատանդներին#ՀարգանքԼեռնայինՂարաբաղիԻրավունքներին։ Օգտագործեք դրանք ՝ արտահայտելու ձեր ձայնը, մտքերը և նվիրվածությունը ճշմարտությանը և խաղաղությանը: Քննարկեք, հրապարակեք և ակտիվորեն մասնակցեք ամեն օր՝ մինչև հունվարի վերջը: Յուրաքանչյուր հայի ձայն կարեւոր է", - ընդգծել է Լուիս Մորենո Օկամպոն։