Մարուքյան. Հայաստանի գործող իշխանությունները ոչ մի ատյանում չեն բարձրաձայնում Լեռնային Ղարաբաղի հարցը

Արմինֆո.Հայաստանի գործող իշխանություններն այսօր ոչ մի ատյանում չեն բարձրաձայնում Լեռնային Ղարաբաղի հարցը։ Այդ մասին դեկտեմբերի 17-ին Երեւանում կայացած մամուլի ասուլիսում հայտարարել է "Լուսավոր Հայաստան" կուսակցության առաջնորդ, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի նախկին խորհրդական Էդմոն Մարուքյանը ՝ ամփոփելով անցնող տարին ։

Քաղաքական գործիչը փաստել է, որ ընթացիկ տարին շատ բարդ էր Հայաստանի համար, իսկ հաջորդ տարին ավելի բարդ է լինելու: "Փաստորեն տարին սկսվեց նրանով, որ մենք արդեն ունեինք Լեռնային Ղարաբաղի հայաթափման փաստը և պետք է հասկանայինք, թե ինչ անել Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի հետ ։ Բայց մեկ տարվա ընթացքում պարզ դարձավ, որ այդ խնդրի մասին ոչ ոք արդեն չի խոսում, այսինքն, Հայաստանի Հանրապետությունը ոչ մի ատյանում այդ հարցը չի բարձրաձայնում", - նշել է Մարուքյանը։

Անդրադառնալով Արցախի հայաթափումից հետո 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությանը ՝ քաղաքական գործիչը նշել է, որ գործող իշխանությունները մի տեսակ աղոտ հայտարարում են ինչ-որ պարտավորությունների մասին, որոնք թույլ չեն տալիս ստորագրությունը հետ վերցնել այդ թղթի տակից ։ Այնուհետև նա անդրադարձել է Տավուշի ուղղությամբ սահմանագծման սոուսով Հայաստանի միակողմանի խայտառակ զիջումներին և նշել, որ տարին արդեն ավարտվում է, իսկ խաղաղության պայմանագիրն այդպես էլ չի ստորագրվել ՝ չնայած Երևանի անվերջանալի միակողմանի զիջումներին և այն կնքելու մասին իշխանությունների հավաստիացումներին: Փաշինյանի նախկին խորհրդականը հիշեցրել է նաև Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելու Ադրբեջանի նոր նախապայմանների մասին, որոնց թվում են ՀՀ սահմանադրության փոփոխությունը, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի վերացումը և ԵՄ քաղաքացիական առաքելության դուրսբերումը հայկական տարածքից:

Մարուքյանը նաև ուշադրություն է հրավիրել միջազգային հարթակներում, այսպես կոչված, "Արևմտյան Ադրբեջանի" մասին Ադրբեջանի խայտառակ պատումի առաջխաղացմանը, որին Հայաստանը պետական մակարդակով չի արձագանքում: "Մենք հայտնվել ենք մի խնդրի առաջ, երբ Հայաստանի ազգային շահերը չեն ներկայացվում և չեն պաշտպանվում ։ Հայաստանը ներկայացվում է որպես ագրեսոր, նրանից պահանջում են ապառազմականացում և հատուցում, իսկ մենք դրան չենք արձագանքում ։ Ավելին, հայկական հասարակություն են ներթափանցում ադրբեջանական պատումները, որոնք ժամանակի ընթացքում դառնում են հայկական հասարակական կարծիքի մաս", - ասել է նա ։

Միևնույն ժամանակ, քաղաքական գործիչը վստահ է, որ 2025 թվականը անբարենպաստ տարի կլինի Հայաստանի համար, հատկապես՝ հաշվի առնելով Սիրիայի շուրջ վերջին զարգացումները և առկա սպառնալիքներին արձագանքելու Հայաստանի իշխանությունների անպատրաստությունը: Մարուքյանը կարծում է, որ Հայաստանը պետք է կարճ ժամանակում վերադառնա 2020 թվականի նոյեմբերի 9 - ի եռակողմ բանակցությունների ձևաչափ, որը միակ բանակցային ձևաչափն է, որով հնարավոր կլինի դիմակայել ադրբեջանա-թուրքական տանդեմի ոտնձգություններին ։

"Հակառակ դեպքում՝ առանց միջնորդների բանակցությունների թեզը նոր կորուստների կհանգեցնի Հայաստանի համար։ 2020 թվականից սկսած Հայաստանը մշտական հիմունքներով տարածքային կորուստներ է ունեցել, և ես չեմ խոսում Լեռնային Ղարաբաղի մասին", - ասել է քաղաքական գործիչը ՝ հիշեցնելով 2020 թվականին Գորիս-Կապան ճանապարհի կորուստի, 2021 թվականին Գեղարքունիքի և Սյունիքի տարածքների կորստի, 2022 թվականին Ջերմուկի շրջակա տարածքների կորստի, 2023 թվականին Լաչինի միջանցքի վերահսկողության կորստի և 2024 թվականին Տավուշում Ադրբեջանին տարածքների փոխանցման մասին ամոթալի հայտարարությունների և այն մասին, որ Հայաստանն առաջին անգամ ունի 13 կմ սահմանազատված սահման։

Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ի այն հայտարարություններին, թե այն չի կարող միջամտել Ադրբեջանի հետ սահմանին իրավիճակի սրման դեպքում ՝ սահմանազատված սահմանի բացակայության պատճառով, Մարուքյանն առաջարկել է ստեղծված իրավիճակը պարզաբանել իրավական տեսանկյունից ՝ պատմելով սուտ վկայության և ցուցմունքների տարբերությունը։ "Այսօր մենք գտնվում ենք մի իրավիճակում, երբ Հայաստանի իշխանությունները սուտ վկայություն են տալիս հենց Հայաստանի դեմ ։ Հայաստանի Հանրապետությունն ունի որոշակի սահման և այն պաշտպանելու համար մենք դիմել ենք Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ-ի օգնությանը ։ Եվ ամբողջ հակաՀԱՊԿ-յան պատումը ձևակերպվել է այն բանի շուրջ, որ այդ կազմակերպությունը չի կատարել իր պարտավորությունները։ Եվ երբ Հայաստանի իշխանությունները կանգնում ու հայտարարում են, որ ունեն ընդամենը 13 կմ սահմանազատված սահման, նրանք, առաջին հերթին, հիմնավորում են ՀՀ-ի հետ պայմանական սահմանի մասին ադրբեջանական թեզը, և, երկրորդ, ամրագրում են ՀԱՊԿ - ից հնչող հայտարարություններն այն մասին, որ Երևանն ինքը չի կողմնորոշվել իր սահմանների հարցում", - նշել է քաղաքական գործիչը։

Միևնույն ժամանակ, քաղաքական գործիչը պատահական չի համարում Հայաստանի նկատմամբ 1 տրլն դոլարի չափով փոխհատուցման Ադրբեջանի պահանջը և Թուրքիայի հայտարարությունն այն մասին, որ "Զանգեզուրի միջանցքը" 1 տրլն կարժենա: "Եթե Հայաստանը եռակողմ հայտարարության շրջանակներում պարտավորություն ունի ճանապարհ տրամադրել ադրբեջանական կողմին, ապա պետք է հիշել, որ Բաքուն նույնպես պարտավորություններ ունի ։ Այսօր Հայաստանի Հանրապետությունը չի պահանջում Արցախի ժողովրդի վերադարձը Լեռնային Ղարաբաղ, ինչպես չի պահանջում Լաչինի միջանցքի ապաշրջափակում, այսինքն ՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության ողջ տրամաբանությունը խախտված է, ընդ որում, Երևանը դեռ խոսում է այդ հայտարարության շրջանակներում ինչ - որ պարտավորությունների մասին", - ասել է Մարուքյանը ։