Ջոն Հարքեր. Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման նախագծի դիտարկման գծով խորհրդատվական խմբի աշխատանքը հանրությանը կլինի թափանցիկ և հասանելի

Արմինֆո. Լիդիանի կողմից ձևավորված անկախ խորհրդատվական խումբը, որն զբաղվում է Ամուլսարի հանքավայրի մոնիտորինգով, կհավաքվի տարեկան 3 անգամ: Մայիսի 5-ին նախագծի քննարկումների ընթացքում այս մասին հայտարարել է խմբի ղեկավար, դոկտեր Ջոն Հաքերը, պատասխանելով ԱրմԻնֆո գործակալության հարցին:

Բացի այդ, նրա խոսքով, կկազմակերպվեն նաև առցանց-խորհրդատվություններ: Խմբի նիստը տեղի կունենա փակ ռեժիմով, 10 մասնագետների մասնակցությամբ: Բայց դա չի նշանակում, որ հետազոտության արդյունքները հանրության համար կլինեն փակ: «Մենք հետաքրքրված ենք, որպեսզի խմբի աշխատանքը լինի թափանցիկ, բոլոր հաշվետվությունները լինեն հասանելի»,-հայտարարել է Հաքերը: Նա հայտարարել է, որ խումբը կլսի ոչ միայն մասնագետների, այլ նաև ակտիվիստների կարծիքները: Գլխավորը, որպեսզի բոլոր անդամներն ընդունեն մարտահրավերը: Նա նշել է, որ պետք չէ առաջին այցից հետո իսկույն անել եզրակացություններ, դրա համար ժամանակ է պահանջվում: Կարևորն այն է, որ այս նախագիծը, որը մեծ նշանակություն ունի Հայաստանի տնտեսության համար, կիրականացվի համաշխարհային լավագույն չափանիշներին համապատասխան: «Ինձ հետաքրքիր էր լսել տեղի մի բնակչուհու կարծիքը, որ Լիդիանի գալով համայնքում կավելանա ծնելիությունը, քանի որ տղամարդիկ աշխատանք չեն սկսի փնտրել այլ վայրերում»,-ընդգծել է Հաքերը:

Ավելի վաղ ԱրմԻնֆո գործակալությունը, հղում կատարելով «Լիդիան Արմենիա» ընկերությանը, նշել էր, որ ընկերության ձևավորած անկախ խորհրդատվական խումբը կզբաղվի  Ամուլսար հանքավայրի յուրացման նախագծի դիտարկմամբ: Ձևավորվել է անկախ խորհրդատվական խումբ, որում ընդգրկված են լինելու բնապահպանական և սոցիալական ոլորտներում հայաստանյան և միջազգային փորձագետներ: 7 անդամից բաղկացած խումբն իրականացնելու է Հայաստանում Ամուլսարի ծրագրի մոնիտորինգը, հետևելով, որ այն իրականացվի հանքարդյունաբերության ոլորտում միջազգային լավագույն փորձին համապատասխան:

Աղբյուրի համաձայն, խմբի անդամները պարբերաբար հանդիպելու են՝ ծրագրի ընթացքի մոնիտորինգ իրականացնելու համար և կայուն զարգացմանն առնչվող խնդիրների վերաբերյալ տրամադրելու են անկողմնակալ և առարկայական խորհրդատվություն: Սա ներառում է բնապահպանական կառավարումը, սոցիալական կառավարումը, հանրային առողջությունը, ջրի կառավարումը, ինչպես նաև կենսաբազմազանությունը, թափոնների և ցիանիդի կառավարումը, սոցիալ-տնտեսական զարգացումը և մարդու իրավունքները:
Խումբը կապի մեջ կլինի Ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենի հետ և լիազորված կլինի անաչառ գնահատել Ամուլսարի ծրագրի սոցիալական, բնապահպանական և մարդու իրավունքներին առնչվող ազդեցությունները և դրանց կառավարման ուղղությամբ Լիդիանի նախաձեռնություններն ու ծրագրերը; հանգամանորեն ուսումնասիրել և խորհրդատվություն տրամադրել ընկերությանը շահագրգիռ կողմերի ներգրավման վերաբերյալ; իրականացնել միջազգային լավագույն չափանիշների կիրառման մոնիտորինգ և այդ մասին տեղեկատվություն տրամադրել:

Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը երեք տարով հետաձգել է 2017 թ. ապրիլի 14-ից մինչև 2018 թ. դեկտեմբերի 31-ը «Լիդիան Արմենիա» ՓԲԸ կողմից ներմուծվող ապրանքների ավելացված արժեքի հարկի վճարման ժամկետը: Համապատասխան որոշման նախագիծը հավանության է արժանացել ՀՀ կառավարության ապրիլի 20-ի նիստում: Ինչպես հայտարարել էր ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար Սուրեն Կարայանը, ընկերությունը (նախկին «Գեոթիմ» ՓԲԸ) երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ է իրականացրել Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում, ինչի արդյունքում հայտնաբերել է Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայրը։ Ներդրումային ծրագրի շրջանակում «Լիդիան Արմենիաե-ն նախատեսում է կառուցել և շահագործել Ամուլսարի ոսկու քվարցիտների հանքավայր՝ կատարելով 179,4 մլրդ ՀՀ դրամի ներդրում:

Հանքի շահագործման ընթացքում, ինչպես նշել է նախարարը, կարտադրվի մոտ 2 միլիոն ունցիա ոսկի և մոտ 3 միլիոն ունցիա արծաթ, որը ամբողջականությամբ կարտահանվի։ Արդյունքում կստեղծվի մոտ 465 աշխատատեղ` 2017թ. 525, 2018թ. 525 և 2019թ. 490 հազար ՀՀ դրամ միջին աշխատավարձով:

Նշենք, որ բրիտանական Lydian International Ltd ընկերությունն այսօր Հայաստանում իրականացնում է արդյունաբերական ամենախոշոր՝ Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործման նախագիծը՝ 370 մլն դոլար ընդհանուր արժեքով: 2016 թվականի օգոստոսին տեղի ունեցավ նախագծի մեկնարկի պաշտոնական արարողությունը, որը նախատեսում է շինարարության և հանքավայրի իրացման սկիզբը: Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման ժամկետը կկազմի 10 տարի և 4 ամիս, նախատեսվում է տարեկան արդյունահանել 200 հազար ունցիա ոսկի (մոտ 10 մլն տոննա հանքանյութ): Մեկ ունցիայի ծախսը միջին հաշվով կազմում են 585 դոլար, իսկ ոսկու կորզման ընդհանուր ցուցանիշը՝ 87%: Ամուլսարի 370 մլն դոլար արժեքով ծրագրի շրջանակներում կատարվող շինարարության ընթացքում կստեղծվի 1300 աշխատատեղ (շինարարական աշխատանքները կընթանան մոտ 2 տարի), իսկ հանքավայրի շահագործման ամբողջ ընթացքում կստեղծվի 650-700 աշխատատեղ: Ընկերության բաժնետերերն են` IFC- ն և ՎԶԵԲ-ը: Ընկերության բաժնետոմսերը ցուցակված են Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայում: Ամուլսարի հանքավայրն իր պաշարնորով երկրորդն է Հայաստանում: