Վարչապետ․ Հայաստանը չի պատրաստվում դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից

Արմինֆո. Հայաստանը չի պատրաստվում դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից։ Այդ մասին նոյեմբերի 5-ին ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք 2027-2028 թվականներին ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնելու մասին վարչապետի հայտարարությունը չի նշանակում, որ Հայաստանը պատրաստվում է դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից։

«Բայց դուք տեղյակ եք, որ ԵԱՏՄ մեր գործընկերները բարձրացնում են այն հարցը, որ Հայաստանը պետք է կողմնորոշվի և հանրաքվե անցկացնի։ Ես նախկինում էլ ասել եմ, որ մենք այս պահին հանրաքվե անցկացնելու առարկա չունենք", - նշել է նա։ Վարչապետն ընդգծել է, որ տրված խոստումների համաձայն, իշխանությունները ձեռնամուխ են եղել այլընտրանքի ձևավորման նախապատրաստմանը, որպեսզի հայ ժողովուրդը որոշում կայացնելու հնարավորություն ունենա։

Նրա ասելով՝ ԵՄ-ին անդամակցելու վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելու համար անհրաժեշտ է, առնվազն, որոշակի ընթացակարգերով անցնել։ «Մենք հիմա գնում ենք այդ ճանապարհով: Ինձ համար ակնհայտ է, որ գործընթացը տանում է այն բանին, որ 2027-2028թթ. Հայաստանը պաշտոնապես դիմի ԵՄ լիիրավ անդամ դառնալու գործընթաց սկսելու հարցով, հատկապես, որ մենք ունենք գործող օրենք», - ասել է Փաշինյանը։

Նշենք, որ օրերս Հայաստանի վարչապետը Euronew-ի՝ ԵՄ ընդլայնման գագաթնաժողովի ժամանակ հայտարարել էր, որ Հայաստանը կարող է պաշտոնապես ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնել 2027 կամ 2028 թվականներին: Նա ԵՄ անդամակցությունը համարել եր ռազմավարական ընտրություն ժողովրդավարության պաշտպանության համար։

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն էին ընդունել, որում ասվում էր, որ 2026 թվականի դեկտեմբերին կայանալիք Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի նիստին մասնակիցները կքննարկեն Հայաստանի նկատմամբ Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագրի գործողությունը դադարեցնելու հնարավոր հետևանքները:

Հիշեցնենք, որ Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունները բարդացել դեպի ԵՄ Հայաստանի ինտեգրացիոն կուրսի ֆոնին։ Այս տարվա մայիսի վերջից Ռուսաստանի լիազոր մարմինները ՝ "Ռոսպոտրեբնադզորը" և "Ռոսսելխոզնադզորը", աստիճանաբար սահմանափակումներ են մտցրել Հայաստանից Ռուսաստան և ԵԱՏՄ երկրների շուկա թարմ գյուղատնտեսական արտադրանքի, ծաղիկների, ձկան, ձկնամթերքի, ինչպես նաև կաթնամթերքի մատակարարման նկատմամբ։ Ընդ որում, այդ ապրանքախմբերի արտահանման ծավալների շուրջ 80-90% - ը Հայաստանն ավանդաբար ուղարկել է ՌԴ։ Հաշվի առնելով այն բարդ իրավիճակը, որում հայտնվել են հայ արտադրողներն ու արտահանողները, կառավարությունը մշակում է աջակցության ծրագրեր՝ դեպի ԵՄ և այլ երկրներ արտահանումը խթանելու համար: Մասնավորապես, խոսքը նոր շուկաներ դուրս գալու համար տրանսպորտային ծախսերը և մաքսատուրքերը ծածկելու մասին է։

Այսպիսով, Ռուսաստանի հետ փոխադարձ առևտրում 2026թ. հունվար-սեպտեմբերին ձևավորվել է հետևյալ պատկերը. ապրանքաշրջանառությունը նվազել է 19,4% - ով՝ մինչև 4 մլրդ դոլար: Արտահանումը կազմել է 1,8 մլրդ դոլար՝ տարեկան 11,3% անկմամբ, ներմուծումը ՝ 2,2 մլրդ դոլար՝ տարեկան 25,2% անկմամբ:

ԵԱՏՄ երկրների հետ միտումները նույնպես լավատեսություն չեն ներշնչում։ Փոխադարձ առևտրի ծավալը հաշվետու ժամանակահատվածում կրճատվել Է 17,4%-ով' մինչև 4,3 մլրդ դոլար: Ընդ որում, արտահանումը գրանցել է 10,7% անկում՝ մինչև 2 մլրդ դոլար, ներմուծման 22,4%, մինչեւ 2,3 մլրդ դոլար անկման ֆոնին։