
Արմինֆո. Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, կրկին դիմել է Ադրբեջանի օմբուդսմենին և ՀՀ վարչապետին, կոչ անելով աջակցել կանանց մարդասիրական առաքելության կազմակերպմանը՝ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիներին այցելելու համար:
Տելեգրամյան ալիքում հրապարակված իր ուղերձում Վերոնիկա Զոնաբենդը նշել է, որ այս շաբաթ լրացել է Ռուբեն Վարդանյանին Ումբակի քրեակատարողական հիմնարկ տեղափոխելու 100 օրը: Նրա բանտարկությունը շարունակվում է 2023 թվականի սեպտեմբերից, և այս ողջ ընթացքում նա ոչ մի անգամ չի կարողացել անձամբ հանդիպել ընտանիքի հետ։
"Ավելի վաղ ուղերձներ եմ հղել Ադրբեջանի Հանրապետության մարդու իրավունքների հանձնակատար Սաբինա Ալիևային և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ Բաքվում կանանց միջազգային մարդասիրական պատվիրակության պատրաստման առնչությամբ: Այս նախաձեռնության նպատակը մնում է բացառապես մարդասիրական. այցելել Ադրբեջանում պահվող հայ բանտարկյալներին, նրանց փոխանցել նամակներ, լուսանկարներ և թույլատրված անձնական իրեր՝ մտերիմներից, ինչպես նաև օգնել պահպանել նրանց կապը ընտանիքների հետ:
Մինչ այժմ ուղարկված դիմումներին պաշտոնական պատասխաններ չեն ստացվել։ Ուստի հուլիսի 30-ին ես կրկին պաշտոնական նամակներ եմ ուղարկել տիկին Սաբինա Ալիևային և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ մարդասիրական այցի գործնական կազմակերպման կոնկրետ առաջարկներով: Այսօր ես կրկին դիմում եմ նրանց հրապարակայնորեն։ Տիկին Ալիեւային խնդրում եմ աջակցել Ումբակիի քրեակատարողական համալիրում հայ բանտարկյալներին այցելության կազմակերպմանը, սահմանել այցի հնարավոր ձեւաչափը, մուտքի եւ ընտանիքներից ծանրոցների հանձնման կարգը, ինչպես նաեւ պատվիրակության անդամների անվտանգ մուտքի, գտնվելու եւ անարգել ելքի պայմանները: Մենք պատրաստ ենք քննարկել պաշտոնապես համաձայնեցված տարբեր ձևաչափեր, այդ թվում ՝ ամբողջ պատվիրակության այցը, մասնակիցների սահմանափակ խմբի այցը կամ այցը լիազորողի աշխատակազմի ներկայացուցչի ուղեկցությամբ: Մեզ համար սկզբունքորեն կարևոր է, որ ընտրված ձևաչափն ապահովի անմիջական մարդասիրական շփում բանտարկյալների հետ և հնարավորություն ընձեռի նրանց փոխանցել թույլատրելի իրերը՝ մտերիմներից ։ Հայաստանի Հանրապետության վարչապետին կրկին խնդրում եմ սահմանել պատասխանատու անձ այս նախաձեռնությունը համակարգելու համար և ապահովել դրա նախապատրաստմանը անհրաժեշտ դիվանագիտական և գործնական աջակցություն: Ես ուզում եմ գործել բաց, պատասխանատու և պաշտոնական ուղիներով։ Ակնկալում եմ պաշտոնական պատասխան և գործնական փոխգործակցության պատրաստակամություն", - ասվում է Վերոնիկա Զոնաբենդի ուղերձում։
Նշենք, որ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների հաղորդումների համաձայն, նախօրեին Բաքվում "Վերաքննիչ դատարանի" նիստում հայ գերիները հայտարարել են, որ իրենց մեղավոր չեն ճանաչում: Նիստի ընթացքում ելույթի իրավունքից օգտվել են Բակո Սահակյանը, Արկադի Ղուկասյանը, Լևոն Մնացականյանը, Դավիթ Իշխանյանը, Վասիլի Բեգլարյանը, Դավիթ Մանուկյանը, Դավիթ Բաբայանը, Մադաթ Բաբայանը, Գուրգեն Ստեփանյանը, Մելիքսեթ Փաշայանը, Գարիկ Մարտիրոսյանը, Դավիթ Ալավերդյանը, Լևոն Բալայանը և Էրիկ Ղազարյանը: Իրենց ելույթներում նրանք հայտարարել են, որ իրենց առաջադրված մեղադրանքներում իրենց մեղավոր չեն ճանաչում ։ Գերիների մի մասի պաշտպանները նաև խնդրել են բեկանել առաջին ատյանի դատարանի վճիռը և կայացնել արդարացման դատավճիռ։ Նշվում է, որ նախագահող դատավորը հայտարարել է վերաքննիչ բողոքների դատական քննության ավարտի մասին, և "դատական կոլեգիան հեռացել է խորհրդակցական սենյակ ՝ որոշում կայացնելու": Նախորդ նիստի ընթացքում ելույթ է ունեցել Արցախի նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանը: Նա նույնպես հայտարարել է, որ չի ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքները ։
Նշենք, որ մինչ օրս հայտնի չէ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ստույգ թիվը: Փորձագետների գնահատմամբ ՝ նրանք մի քանի հարյուր են ։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են իրենց մոտ 19 հայերի առկայությունը ։ Ադրբեջանական գերության մեջ պահվող անձանց թվում են նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության նախկին և գործող 8 ներկայացուցիչներ․ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին գործերի նախկին նախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը:
Բաքվի խամաճիկային դատարանը շինծու մեղադրանքներով ցմահ ազատազրկման է դատապարտել Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Լևոն Մնացականյանին, իսկ Բակո Սահակյանին և Արկադի Ղուկասյանին եւ Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման: Մնացած արցախցիներին, այսպես կոչված, դատարանը դատապարտել է մինչև 15 տարվա ազատազրկման։