Սիրանուշ հակամարտող կողմ. Բաքվում գերի պահվող Ռուբեն Վարդանյանի գործով բողոք է ներկայացվել ՄԻԵԴ

Արմինֆո. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան (ՄԻԵԴ) բողոք է ներկայացվել Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պետնախարար և բարերար Ռուբեն Վարդանյանի գործի վերաբերյալ, ով Ադրբեջանում դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման: Այս մասին ասվում է Միջազգային և համեմատական իրավունքի կենտրոնի նախագահ և ՄԻԵԴ-ում հայ բանտարկյալներին ներկայացնող փաստաբան Սիրանուշ Սահակյանի հայտարարության մեջ: Նրա հայտարարությունը հրապարակվել է Վարդանյանի պաշտոնական սոցիալական ցանցերի էջերում: Սահակյանը հայտնել է, որ Ադրբեջանի Ումբակիի քրեակատարողական համալիրում պահվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Ռուբեն Վարդանյանի գործի վերաբերյալ բողոքը ՄԻԵԴ է ներկայացվել 2026 թվականի հուլիսի 19-ին:

«Ես կներկայացնեմ Ռուբեն Վարդանյանի շահերը ՄԻԵԴ-ում»: «Դիմումում մանրամասն նկարագրված են Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) ութ հոդվածների խախտումներ, որոնք հիմնավորված են համապարփակ իրավական և փաստական փաստարկներով», - նշել է Սահակյանը։

Նա հիշեցրել է, որ 2026 թվականի փետրվարի 17-ին Բաքվի ռազմական դատարանը Վարդանյանին դատապարտել է 20 տարվա ազատազրկման՝ նշելով, որ դատական որոշման ամբողջական տեքստը չի կարդացվել դատական նիստի ժամանակ։ Նրա խոսքով՝ ընտանիքի կողմից ավելի ուշ ստացված փաստաթղթի հիման վրա հայտնի է դարձել, որ նա մեղավոր է ճանաչվել Ադրբեջանի քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 41 դրվագով։

«Դատավճռում չեն ներկայացվել փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք հաստատում են Վարդանյանի անձնական մեղքը։ Դրա փոխարեն դատարանը եզրակացրել է, որ «հանցավոր համայնքը»՝ «որը վերաբերում էր չճանաչված Արցախի Հանրապետության ղեկավարությանը, գործունեություն է ծավալել Լեռնային Ղարաբաղում 1988 թվականից, և որ Վարդանյանը միացել է այս «համայնքին» 2020 թվականի դեկտեմբերին, չնայած այդ ժամանակ Մոսկվայում ապրելուն», - նշել է Սահակյանը։

Ըստ նրա՝ դատարանը Վարդանյանի կողմից քաղաքացիական վարչական պաշտոն զբաղեցնելը որակել է որպես «իշխանության բռնի զավթում», նրա առևտրային և բարեգործական գործունեությունը՝ «անօրինական ձեռնարկատիրություն և ահաբեկչության ֆինանսավորում», իսկ նրա մուտքը Լեռնային Ղարաբաղ Լաչինի միջանցքով՝ որպես «Ադրբեջանի պետական սահմանի անօրինական հատում»։

«Վարդանյանը չի բողոքարկել դատավճիռը՝ դատավարությունը համարելով բեմադրված և նախապես պլանավորված, իսկ բոլոր ներպետական իրավական միջոցները՝ անարդյունավետ։ Իրոք, անհնար է պաշտպանել սեփական իրավունքները մի համակարգում, որն ինքնին մերժում է արդար դատաքննության իրավունքը։ «Այս պայմաններում Ռուբեն Վարդանյանը որոշեց արդարադատություն փնտրել միջազգային իրավական մեխանիզմների միջոցով», - ասաց փաստաբանը։

Նշենք, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը դեռևս անհայտ է։ Մասնագետները գնահատում են, որ նրանց թիվը մի քանի հարյուր է։ Այսօր ադրբեջանական իշխանությունները հաստատում են նրանց գերության մեջ գտնվող 19 հայերի առկայությունը։

Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվողների թվում են Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ութ նախկին և ներկա անդամներ։ Նրանց թվում են՝ Արցախի նախկին նախագահներ՝ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանը։

Այս տարվա փետրվարին Բաքվի խամաճիկ դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտեց ցմահ ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։ Նրանք բոլորը գերի են վերցվել 2023 թվականի սեպտեմբերի վերջին՝ Արցախի դեմ ագրեսիայից և Լեռնային Ղարաբաղի անկումից հետո։