Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում մեկնարկել է վերանորոգման աշխատանքների երկրորդ փուլը

Արմինֆո. Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում մեկնարկել է վերանորոգման աշխատանքների երկրորդ փուլը։ Ինչպես հայտնում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մամուլի ծառայությունը, գերատեսչության ղեկավար Ժաննա Անդրեասյանն այցելել է հուշահամալիր՝ տեղանքը զննելու և աշխատանքների ընթացքին ծանոթանալու համար։

Նա ընդգծել է դրանց որակյալ, պատշաճ և ժամանակին կատարման կարևորությունը՝ նշելով, որ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի բարեկարգումը հատուկ պատասխանատվություն է պահանջում։

Նախարարության հաղորդագրության համաձայն՝ երկրորդ փուլի շրջանակներում նախատեսվում է Հավերժության տաճարի ևս երեք մույթերի (պիլոնների) կապիտալ վերանորոգում։ Զուգահեռաբար կսկսվեն վերանորոգման աշխատանքները հուշահամալիրի թանգարանային հատվածում։ Շինարարական աշխատանքների ամբողջական ավարտը նախատեսված է մինչև ընթացիկ տարվա վերջ։

Աշխատանքների իրականացման ժամանակահատվածում հուշահամալիրը բաց կլինի այցելուների համար։

ԿԳՄՍՆ-ից հիշեցրել են, որ բարեկարգման ծրագրի առաջին փուլն ավարտվել է ապրիլին։ Աշխատանքների ընթացքում կապիտալ վերանորոգվել են հուշահամալիրի կենտրոնական, արևմտյան և արևելյան մասնաշենքերը, ինչպես նաև Հավերժության տաճարի մույթերը։ Կառուցվել է ջրահեռացման նոր համակարգ, կատարվել են մույթերի հիմքերի և հուշապատի հիդրոմեկուսացման աշխատանքներ և այլն։ Բացի այդ, հուշապատի երկայնքով կառուցվել է նոր ճեմուղի, բարեկարգվել է հարակից կանաչ գոտին և կապիտալ վերանորոգվել է ոռոգման ցանցը։

Նշենք, որ ապրիլի 24-ից՝ Օսմանյան կայսրությունում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրվանից հետո, ընդդիմադիր պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը սուր քննադատության էր ենթարկել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում իրականացվող վերականգնողական աշխատանքները։ Ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակելով լուսանկարներ՝ նա հայտարարել էր, որ հանրապետական նշանակության հուշարձաններն այդպիսի ձևով չեն վերականգնում։

«Նույնիսկ անզեն աչքով երևում է, որ հուշարձանը բառացիորեն աղավաղված է, անդառնալի վնաս է հասցվել դրա հեղինակային ճարտարապետական հայեցակարգին և քարե շարվածքին», — գրել էր Գալստյանը՝ մատնանշելով քարի գունային անհամապատասխանությունը և անորակ կարանների առկայությունը։ Նրա խոսքով՝ տեղի ունեցածը վկայում է պետական միջոցների վատնման և աշխատանքին անպրոֆեսիոնալ մոտեցման մասին։

Քննադատությամբ հանդես են եկել նաև Հայաստանի ճարտարապետների պալատի ներկայացուցիչները։ Հայտարարության մեջ, որի տակ ստորագրել է 172 ճարտարապետ, նշվում է, որ աշխատանքներն իրականացվում են սխալ ճարտարապետա-ինժեներական որոշումների հիման վրա, ինչը կարող է հանգեցնել հուշարձանի կառուցվածքային կայունության խախտմանը, ինչպես նաև դրա հեղինակային տեսքի և գեղարվեստական արտահայտչականության կորստին

Ճարտարապետները պահանջել են անցկացնել հուշահամալիրի համալիր գիտական հետազոտություն, ներառյալ՝ ֆոտոմետրիկ, ուլտրաձայնային, նյութագիտական, երկրաբանական և երկրաֆիզիկական հետազոտություններ։ Նրանք նաև կոչ են արել վերանայել հիդրոմեկուսացման և դրենաժային համակարգի գոյություն ունեցող նախագծերը, որոնք համարում են ոչ բավարար մշակված, և մշակել նոր լուծումներ՝ անկախ պրոֆեսիոնալ խմբի ներգրավմամբ։

Հիշեցնենք, որ 2024 թվականի հոկտեմբերին Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը հայտնել էր հոկտեմբերի 8-ից Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի և «Ծիծեռնակաբերդ» թանգարանի կապիտալ վերանորոգման մեկնարկի մասին։ Աշխատանքներն իրականացվում են պետական ֆինանսավորման հաշվին, որի չափը կազմում է 743 միլիոն դրամ (մոտ 2 միլիոն դոլար)։

Կապալառուն բաց մրցույթում հաղթած «Բիդեք» ՍՊԸ շինարարական ընկերությունն է։ Հեղինակային խմբի ղեկավարն է Հայաստանի վաստակավոր ճարտարապետ Սաշուր Քալաշյանը՝ գրեթե 60 տարի առաջ կառուցված Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի և համանուն թանգարան-ինստիտուտի նախագծի համահեղինակը։