Դիվանագետ. Ռուսաստանը շարունակում է շահագրգռված լինել Հարավային Կովկասի հարցում «3+3» ձևաչափով շփումների շարունակմամբ

Արմինֆո. Ռուսաստանը շարունակում է շահագրգռված լինել Հարավային Կովկասի վերաբերյալ «3+3» ձևաչափով շփումների շարունակմամբ և հույս ունի, որ հարթակի լիարժեք գործունեությունը հնարավորինս շուտ կվերսկսվի։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինը։

Նա նշել է, որ «3+3» ձևաչափը, որը ներառում է Ադրբեջանը, Հայաստանը, Վրաստանը, Ռուսաստանը, Իրանը և Թուրքիան, ծառայում է որպես «կարևոր գործիք Հարավային Կովկասի պետությունների և նրանց անմիջական հարևանների միջև «տարածաշրջանային պատասխանատվության» սկզբունքի հիման վրա համագործակցություն հաստատելու համար»։ Կալուգինը նաև նշել է, որ մի շարք օբյեկտիվ պատճառներով, որոնցից մեկը Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակն է, «որոշակի դադար» է եղել «3+3» ձևաչափով հաջորդ նախարարական հանդիպումը կազմակերպելու հարցում։

«Այնուամենայնիվ, շփումները շարունակելու հետաքրքրությունը մնում է»։ «Մենք անհամբեր սպասում ենք հարթակի լիարժեք գործունեության արագ վերսկսմանը», - ընդգծել է ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրենը։

Դիվանագետը պարզաբանել է, որ տարածաշրջանային պատասխանատվության սկզբունքը կայանում է բոլոր տարածաշրջանային խաղացողների շահերը բավարարող փոխշահավետ և խոստումնալից նախագծերի համակարգման մեջ։ Որոշումները կայացվում են առանց արտաքին ճնշման կամ պարտադրված օրակարգի։

«Խնդիրն այն է, որ խուսափենք բաժանարար գծերից և տարածաշրջանի որևէ երկրի վնասին չաշխատելուց։ Միայն այս հիմքի վրա մենք կարող ենք իսկապես ապահովել անվտանգություն և տնտեսական բարգավաճում, ինչպես նաև իրական և երկարաժամկետ խաղաղություն Հարավային Կովկասում», - բացատրեց նա։

Կալուգինը նաև հիշեցրեց, որ «3+3» հարթակի հիմնադիր հանդիպումը տեղի է ունեցել Մոսկվայում 2021 թվականի դեկտեմբերին, որի նախաձեռնողներն էին Ադրբեջանն ու Թուրքիան։ «2023 թվականի հոկտեմբերին արտաքին գործերի նախարարները համատեղ հանդիպում են անցկացրել Թեհրանում։ 2024 թվականի հոկտեմբերին Ստամբուլում կայացած նախարարական հանդիպման ժամանակ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել սկսել տրանսպորտի, էներգետիկայի և մշակույթի ոլորտներում համագործակցության կոնկրետ հարցերի քննարկումը», - շարունակեց նա։

Այս առումով, ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրենը նշեց, որ ներկայումս ակտիվ նախապատրաստական ​​​​աշխատանքներ են ընթանում «3+3»-ի գործունեության հիմնական և խնդրահարույց հարցերի քննարկման փորձագիտական ​​​​«ուղի» գործարկելու համար՝ մասնակից երկրների, այդ թվում՝ Վրաստանի առաջատար քաղաքագետների մասնակցությամբ։

Ընդհանուր առմամբ խոսելով Հարավային Կովկասի մասին՝ նա հիշեցրեց, որ Ռուսաստանը կովկասյան տերություն է և սերտորեն կապված է տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացների հետ, ինչը Հարավային Կովկասը դարձնում է կենսականորեն կարևոր նրա համար։

«Մեր շահերը բխում են այն փաստից, որ Ռուսաստանը ոչ միայն հարևան է, այլև ինքնին կովկասյան տերություն։ Մենք ամենամոտ պատմական և մշակութային կապերն ունենք տարածաշրջանի բոլոր պետությունների հետ։ Մենք դաշնակցային հարաբերություններ ենք հաստատել հինգ հանրապետություններից չորսի հետ։ Ռուսաստանը Հարավային Կովկասի յուրաքանչյուր երկրի հիմնական կամ հիմնական առևտրային գործընկերներից մեկն է։ Նշանակալի տրանսպորտային ուղիներ են անցնում տարածաշրջանով։ Հյուսիսային Կովկասում իրավիճակը մեծապես կախված է նրանից, թե ինչպես են իրադարձությունները զարգանում լեռնաշղթայի մյուս կողմում։ Ամփոփելով՝ Հարավային Կովկասը կենսական նշանակություն ունի մեզ համար», - ասաց դիվանագետը։

Նրա խոսքով՝ Ռուսաստանի հիմնարար շահագրգռվածությունը տարածաշրջանի զարգացումն է, դրա տնտեսական ներուժի բացահայտումը և այնտեղ «կայունության և խաղաղության գոտի» ստեղծելը։ «Այն, ինչ նպաստում է տարածաշրջանի բարգավաճմանը, նպաստում է նաև Ռուսաստանի բարեկեցությանը։ Սա մեր գործողությունների պարզ տրամաբանությունն է։ Հետևելով այս տրամաբանությանը՝ մենք հետևողականորեն դեմ ենք տարածաշրջանում զինված հակամարտություններին, աջակցում ենք շրջափակումների վերացմանը և եռանդուն աշխատում ենք տարածաշրջանային կապի ընդհանուր ճարտարապետություն կառուցելու ուղղությամբ, որպեսզի յուրաքանչյուր երկիր կարողանա օգտվել իր աշխարհագրական դիրքից։ Մենք ուզում ենք, որ Հարավային Կովկասի տնտեսությունը ազատ շնչի։ Սա օգտակար է մեզ համար», - ընդգծեց Կալուգինը։

«Հենց այդ պատճառով էլ 2020 թվականին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը անձնական ջանքեր գործադրեց Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև արյունահեղությունը դադարեցնելու համար։ Միաժամանակ դրվեցին Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության գործընթացի հիմքերը։ Գործընթացն արդեն անցել է մի քանի փուլ, բայց այն շարունակում է համապատասխանել Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների կողմից 2020-2022 թվականներին ձեռք բերված համաձայնությունների հիման վրա մշակված ճանապարհային քարտեզին», - նշել է Արտաքին գործերի նախարարության դեպարտամենտի տնօրենը։