Փաշինյանը Լեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության հարցը կապել է փոխադարձության մոտեցման հետ

Արմինֆո. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Լեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության պահպանման հարցը կապել է փոխադարձության սկզբունքի հետ: Ապրիլի 30-ին ճեպազրույցում նա հնարավոր է համարել, որ հայկական կողմը կարող է նույն կերպ վարվել Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում ադրբեջանցիների կառուցած մշակութային նշանակության օբյեկտների հետ:

Որպես օրինակ Փաշինյանը նշել է Արծվաշենը, որը հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատման և սահմանագծամ աշխատանքներից հետո կդառնա Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի մի մասը:

«Արծվաշենը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքն է, ուզում եմ հիշեցնել, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը փոխադարձաբար ճանաչել են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա: Պատկերացրեք, որ Արծվաշենը սահմանազատման և սահմանագծամ աշխատանքներից հետո դառնում է Հայաստանի ինքնիշխան մաս, և մենք տեսնում ենք, որ այնտեղ, օրինակ, 2016 թվականին կառուցվել է մեծ մզկիթը, թե ինչպիսի՞ն է լինելու մեր արձագանքը: Օրինակ, քաղաքացիները կբերեն իրենց սեփականության վկայականները, մենք ի՞նչ կանենք։ Միանգամայն հնարավոր է նաև նման որոշում», - նշել է նա:

Ընդ որում, վարչապետը նշել է, որ Ադրբեջանում համանման քննարկումներ են ընթանում, բայց հայելային առումով: «Մենք պետք է որոշում կայացնենք․ արդյո՞ք գնում ենք դիմակայության. Հայաստանում խոսում են բազմաթիվ պատերազմական հանցագործությունների մասին, Ադրբեջանում հնչում են նույնպիսի մեղադրանքներ։ Ինչու՞ է ձեզ թվում, թե միայն Հայաստանում կան հայրենասիրաբար տրամադրված լրագրողներ, ովքեր բարձրացնում են այդ հարցերը։ Այնտեղ էլ են դրանք բարձրացնում։ Եվ գլխավոր հարցն այն է, թե ինչ ենք մենք անում, ինչպիսին է մեր արձագանքը», - հարցրել է կառավարության ղեկավարը: Նա ընդգծել է, որ Հայաստանի Հանրապետության արձագանքը պետք է հենվի այն պայմանավորվածությունների վրա, որոնք արձանագրվել և հրապարակվել են թղթի վրա, նկատելով, որ բոլոր հակամարտությունները հիմնված են հայրենասիրական հռետորաբանության վրա:

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 21-ին հայտնի էր դարձել, որ Ադրբեջանը հողին է հավասարեցրել Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին: Օրեր առաջ հայտնի էր դարձել նաև թշնամու կողմից Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու ոչնչացման մասին։ Արցախում մշակութային ցեղասպանությունը տեղի է ունենում, այսպես կոչված, քաղաքակիրթ միջազգային հանրության լուռ խրախուսման ֆոնին։ Օր օրի ադրբեջանական օկուպանտները ոչնչացնում են այն օբյեկտները, որոնք վկայում են այդ հողում հայերի հազարամյա ներկայության մասին։

Նշենք, որ Արցախի բռնազավթումից հետո Ադրբեջանն ամբողջությամբ ավերել կամ զգալի վնաս է հասցրել հետևյալ մշակութային - կրոնական օբյեկտներին․ ամբողջությամբ ավերվել է Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին (Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ)՝ 2024 թվականի ապրիլին, Շուշիի Ղազանչեցոց գերեզմանոցն ամբողջությամբ ավերվել է, Քարինտակ գյուղն ամբողջությամբ քանդվել է բուլդոզերներով, ապամոնտաժվել են Ստեփանակերտի հուշարձաններն ու կիսանդրիները, այդ թվում՝ Շառլ Ազնավուրի, Հովհաննես Այվազովսկու, Հովհաննես Թումանյանի և մարշալ Բաղրամյանի հուշարձանները։ Մեծ Թաղեր գյուղում ավերվել է Մարշալ Խուդյակովի թանգարանը։ Այսօրվա դրությամբ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնում շուրջ 4000 հայկական մշակութային օբյեկտներ, այդ թվում ՝ ավելի քան 370 եկեղեցի և 119 հնագույն ամրոց։